انضباط؛ تمرین مسئولیت‌پذیری
انضباط در نوید صالحین صرفاً مجموعه‌ای از بایدها و نبایدها نیست؛ بلکه بخشی از فرآیند تربیت دانش‌آموز و تمرین نظم شخصی، مسئولیت‌پذیری، احترام به دیگران و رعایت حقوق جمعی است.
ما تلاش می‌کنیم مدرسه محیطی امن، منظم، آرام و محترمانه باشد؛ محیطی که در آن دانش‌آموز بتواند با احساس امنیت و تعلق، یاد بگیرد، فعالیت کند و در کنار دیگران زندگی اجتماعی را تجربه کند.
در این نگاه، انضباط فقط با تذکر و نظارت ایجاد نمی‌شود؛ بلکه دانش‌آموز باید به‌تدریج یاد بگیرد که بخشی از نظم مدرسه را خودش ایجاد و حفظ کند. به همین دلیل، در کنار فعالیت معاونت و نیروهای اجرایی و انضباطی، از ظرفیت دانش‌آموزان نیز در قالب مسئولیت‌های مشخص و مشارکت‌های دانش‌آموزی استفاده می‌شود.
انضباط؛ از کنترل به خودنظمی
هدف نهایی نظام انضباطی، افزایش تعداد تذکرها یا برخوردهای انضباطی نیست؛ بلکه رسیدن به مرحله‌ای است که دانش‌آموز بدون نیاز به نظارت دائمی، نسبت به رفتار، حضور، وسایل، محیط مدرسه و حقوق دیگران احساس مسئولیت کند.
در این مسیر، قوانین و انتظارات مدرسه از ابتدا برای دانش‌آموزان روشن می‌شود و تلاش می‌کنیم اجرای قوانین، همراه با گفت‌وگو، تبیین، پیگیری و اصلاح رفتار باشد.
تفاهم آموزشی و انضباطی
در آغاز سال تحصیلی، چارچوب‌های آموزشی و انضباطی مدرسه برای دانش‌آموزان و خانواده‌ها تبیین می‌شود تا انتظارات مدرسه، حقوق و مسئولیت‌های دانش‌آموز و شیوه پیگیری مسائل برای همه روشن باشد. این تفاهم، زمینه‌ای برای شکل‌گیری یک رابطه روشن و محترمانه میان دانش‌آموز، خانواده و مدرسه است و کمک می‌کند موضوعات انضباطی پیش از تبدیل‌شدن به مسئله، با گفت‌وگو و همکاری مدیریت شوند.
نقش معاونت و ناظمان
معاونت و نیروهای مسئول انضباط، وظیفه ایجاد، حفظ و پایش نظم روزانه مدرسه را بر عهده دارند. حضور و غیاب، ورود و خروج، نظم کلاس‌ها و راهروها، زمان‌های استراحت، رعایت مقررات، پیگیری موارد روزانه و رسیدگی به مسائل انضباطی، بخشی از این مسئولیت است.
ناظمان نیز به‌عنوان یکی از نزدیک‌ترین نیروهای اجرایی به دانش‌آموزان، وضعیت روزانه را پیگیری می‌کنند، مسائل را در همان مراحل اولیه شناسایی کرده و در صورت نیاز، موضوع را برای بررسی و تصمیم‌گیری به مسئولان مربوط ارجاع می‌دهند.
رویکرد در این بخش، پیشگیری، گفت‌وگو و اصلاح است و برخورد انضباطی، در صورت ضرورت، در چارچوب قوانین و مقررات مدرسه انجام می‌شود.
مشارکت دانش‌آموزان در ایجاد نظم
مدرسه متعلق به همه اعضای آن است و نظم پایدار زمانی شکل می‌گیرد که دانش‌آموزان خود را در ایجاد و حفظ آن سهیم بدانند. به همین منظور، از ظرفیت دانش‌آموزان در قالب مسئولیت‌های دانش‌آموزی، همکاری در برنامه‌های مدرسه، مشارکت در سامان‌دهی فضاها و فعالیت‌های گروهی استفاده می‌شود.
این مشارکت به دانش‌آموز می‌آموزد که نظم، مسئولیت فردی و جمعی است و هر فرد می‌تواند در بهترشدن محیطی که در آن زندگی و یادگیری می‌کند، نقش داشته باشد. در نوید صالحین، انضباط هدف نهایی نیست؛ ابزاری است برای ساختن دانش‌آموزی که مسئولیت رفتار و انتخاب‌های خود را می‌پذیرد.
وظایف
وظایف این بخش با هدف حفظ نظم، امنیت، آرامش و اجرای هماهنگ مقررات مدرسه دنبال می‌شود و مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:
- نظارت بر نظم روزانه مدرسه در ساعات ورود، خروج، کلاس‌ها، زنگ‌های تفریح و برنامه‌های مختلف
- پیگیری حضور و غیاب و تأخیرهای دانش‌آموزان و بررسی موارد غیرموجه
- نظارت بر رعایت قوانین و مقررات مدرسه توسط دانش‌آموزان
- پیگیری مسائل و اتفاقات روزانه و ثبت و مستندسازی موارد انضباطی
- شناسایی و پیگیری مسائل انضباطی پیش از تبدیل‌شدن به مشکلات جدی
- گفت‌وگو با دانش‌آموز و کمک به اصلاح رفتار و حل مسئله
- هماهنگی با مدیر، معاونان، مشاوران، دبیران و خانواده‌ها در موارد نیازمند پیگیری
- اجرای چارچوب‌های پیش‌بینی‌شده در تفاهم آموزشی و انضباطی دبیرستان
- نظارت بر نظم دانش‌آموزان در مراسم، اردوها، برنامه‌های فوق‌برنامه و فعالیت‌های خارج از کلاس
- استفاده هدفمند از ظرفیت دانش‌آموزان در مسئولیت‌های فردی و جمعی
- بررسی عوامل ایجادکننده بی‌نظمی و ارائه پیشنهاد برای پیشگیری و بهبود نظم مدرسه
- ارائه گزارش‌های دوره‌ای از وضعیت انضباطی و موارد نیازمند تصمیم‌گیری به مدیریت مدرسه
اساسنامه و قوانین دبیرستان
چارچوبی روشن برای زندگی مشترک در مدرسه
قوانین مدرسه برای محدودکردن دانش‌آموزان طراحی نشده‌اند؛ بلکه چارچوبی مشترک برای ایجاد امنیت، آرامش، عدالت، احترام و امکان یادگیری مؤثر برای همه اعضای مدرسه هستند. دانش‌آموز در کنار برخورداری از حقوق مشخص، مسئولیت‌هایی نیز در برابر خود، همکلاسی‌ها، دبیران، کارکنان، خانواده و فضای مدرسه دارد. آشنایی با این حقوق و مسئولیت‌ها، بخش مهمی از تربیت اجتماعی اوست.
اساسنامه و قوانین دبیرستان، چارچوب‌های مربوط به موضوعاتی مانند حضور و غیاب، تأخیر و خروج از مدرسه، نظم کلاس، پوشش، استفاده از تلفن همراه و تجهیزات دیجیتال، حفظ اموال مدرسه، رعایت حقوق دیگران، رفتار در فضای مدرسه، برنامه‌های فوق‌برنامه و اردوها را مشخص می‌کند.
این قوانین در آغاز سال تحصیلی برای دانش‌آموزان و خانواده‌ها تبیین می‌شوند و اجرای آن‌ها بر پایه شفافیت، عدالت، تناسب، گفت‌وگو و مسئولیت‌پذیری دنبال خواهد شد.
در نوید صالحین، قانون زمانی اثرگذار است که دانش‌آموز فقط از آن اطاعت نکند، بلکه منطق و ضرورت آن را بفهمد و در شکل‌گیری نظم جمعی سهیم باشد. هدف از قوانین، ساختن محیطی است که در آن همه بدانند چه حقوقی دارند، چه مسئولیت‌هایی بر عهده آن‌هاست و چگونه می‌توانند در کنار یکدیگر، مدرسه‌ای منظم‌تر و آرام‌تر بسازند.
